عبور از نگاه کلیشهای؛ چالش اصلی ارزیابی آثار
جشنواره معروف، علاوه بر کارکرد هنری، فرصتی مهم برای معرفی درست مأموریت و رسالت ستاد امر به معروف و نهی از منکر به جامعه است.
به گزارش روابط عمومی جشنواره معروف، صمدی، عضو هیئت انتخاب این جشنواره با اشاره به فرآیند بررسی آثار، به تبیین مهمترین چالشهای محتوایی، ویژگیهای غالب آثار ارسالی و نقش جشنواره معروف در فضای فرهنگی و رسانهای کشور پرداخت.
وسعت مفهوم فریضتین و مرز ظریف انتخاب محتوا
وی با بیان اینکه مفهوم «فریضتین» مفهومی گسترده و چندوجهی است، اظهار کرد: «بر اساس تعریف ستاد امر به معروف و نهی از منکر، فریضتین ۱۸ عرصه مختلف را در بر میگیرد و همین وسعت مفهومی، در فرآیند انتخاب آثار به یک چالش جدی تبدیل میشود. گاهی این گستردگی بهگونهای است که میتوان هر محتوایی را ذیل آن تعریف کرد و در نقطه مقابل، برخی نگاهها فریضتین را صرفاً به موضوعاتی مانند مسائل مذهبی، عفاف و حجاب، نماز یا شهادت محدود میکنند که این رویکرد، دامنه انتخاب را بهشدت کاهش میدهد».
صمدی افزود: «بزرگترین چالش در ارزیابی آثار این بود که از یکسو تلاش شود از نگاههای کلیشهای به فریضتین عبور کنیم و از سوی دیگر، دامنه مفهوم آن آنقدر گسترده نشود که هر محتوایی امکان قرار گرفتن در این چارچوب را پیدا کند. افزون بر این، بخشی از آثار ارسالی اساساً ارتباطی با موضوع فریضتین نداشتند و با توجه به تعداد بالای آثار، حجم قابل توجهی از آنها نامرتبط یا بیربط به موضوع جشنواره بودند».
غلبه نگاه مذهبی و ضرورت شفافسازی خطمشی جشنواره
این عضو هیئت انتخاب جشنواره با اشاره به ویژگیهای محتوایی آثار ارسالی گفت: «در میان آثار ارائهشده، مباحث مذهبی پررنگتر از سایر موضوعات بود که نشان میدهد همچنان در ذهن برخی از شرکتکنندگان، فریضتین مفهومی محدود به مسائل دینی و شرعی تلقی میشود. این نگاه بهویژه در آثار مستند بیشتر به چشم میخورد که عمدتاً در حوزه موضوعات مذهبی متمرکز بودند».
وی در ادامه با تأکید بر نقش جشنواره معروف در فضای فرهنگی کشور خاطرنشان کرد: «یکی از خلأهای جدی در فضای رسانهای و جشنوارهای، مشخص نبودن جایگاه ارزشهای انقلابی و اسلامی است. جشنواره معروف میتواند با جهتدهی درست، به تولید و عرضه محتوای ایرانی، اسلامی و مذهبی کمک کند. در همه جای دنیا، جشنوارهها دارای خطمشی مشخص هستند و همین خطمشی، نوع و محتوای آثاری را که برای آن جشنواره تولید یا ارسال میشود، تعیین میکند».
صمدی تصریح کرد: «شفافسازی بهموقع خطمشی جشنواره در دورههای آینده، دو فایده مهم دارد؛ نخست اینکه فیلمسازان و هنرمندان فرصت کافی برای تولید اثر متناسب با رویکرد جشنواره خواهند داشت و دوم اینکه از ارسال آثار نامرتبط، قدیمی و بیارتباط با موضوع جلوگیری میشود و دیگر با حجم بالای آثار غیرمرتبط مواجه نخواهیم بود».
وی با اشاره به همگرایی دیدگاههای هیئت انتخاب افزود: «نکته قابل توجه در جلسات، نزدیکی دیدگاههای اعضای هیئت انتخاب بود. با وجود اینکه بسیاری از اعضا برای نخستینبار در کنار یکدیگر فعالیت میکردند، اما در بررسی آثار، امتیازدهیها و تحلیلها به یکدیگر بسیار نزدیک بود که این موضوع نشاندهنده اشتراک نظر و درک مشترک نسبت به اهداف جشنواره است».
این عضو هیئت انتخاب جشنواره در پایان تأکید کرد: «جشنواره معروف، علاوه بر کارکرد هنری، فرصتی مهم برای معرفی درست مأموریت و رسالت ستاد امر به معروف و نهی از منکر به جامعه است. متأسفانه بخشی از جامعه شناخت دقیقی از مأموریت این ستاد ندارد و گاهی این مفهوم، از سوی رسانههای معاند و گاه به دلیل عدم پرداخت کافی رسانههای داخلی به این حوزه، به موضوعات محدود و نادرست تقلیل داده میشود. رسانههای داخلی میتوانند با بهرهگیری از ظرفیت جشنواره معروف، هم آثار هنری را بهدرستی معرفی کنند و هم تصویر دقیقتری از مأموریت و کارکردهای ستاد امر به معروف و نهی از منکر به جامعه ارائه دهند».
