سینما؛ رسانهای راهبردی در متن مسئولیت اجتماعی
ارسال در 1404/11/04
دبیر دومین جشنواره بین المللی معروف، سینما امروز از سرگرمی صرف عبور کرده و به ابزاری مؤثر در مسئولیت اجتماعی و معادلات فرهنگی و اقتصادی جهان تبدیل شده است .
به گزارش روابط عمومی دومین جشنواره بین المللی معروف، نشست تخصصی این جشنواره با موضوع محوری «نقش هنرمندان در مسئولیت اجتماعی»، با حضور سینماگران، هنرمندان و اصحاب رسانه و علاقهمندان به سینمای به همت ستاد امر به معروف و نهی از منکر استان قم برگزار شد.
در این مراسم که با استقبال اهالی هنر و رسانه همراه بود، «ناصر باکیده» فیلمساز پیشکسوت و دبیر علمی دومین جشنواره بینالمللی «معروف» به بیان دیدگاههای کارشناسی خود در مورد مسئولیت خطیر هنرمندان، به ویژه سینماگران، در قبال جامعه و آرمانهای انقلاب اسلامی پرداخت.
سینما؛ گذار از عصر سرگرمی به عصر هویتسازی و جریانسازی راهبردی
باکیده در آغاز سخنان خود با تحلیل تحولات جهان رسانه، اظهار داشت:در عصر حاضر، مرزهای مفهومی سینما به کلی دگرگون شده است. سینما دیگر تنها یک «صنعت سرگرمی» یا یک «رسانه روایتگر» نیست؛ بلکه به یک «ابزار راهبردی فوقالعاده قدرتمند» در عرصههای سیاسی، امنیتی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی تبدیل شده است. این رسانه توانایی آن را دارد که هویتهای جدید بسازد، ارزشهای کهن را بازتعریف یا تخریب کند و جریانهای فکری گستردهای را در سطح جهانی ایجاد یا هدایت نماید.
وی با تأکید بر نگاه لایهای به آثار سینمایی افزود:یک اثر سینمایی فاخر (و یا حتی یک اثر به ظاهر سرگرمکننده) میتواند همزمان حاوی لایههای متعدد جامعهشناختی، روانشناختی، اقلیمی و اعتقادی باشد. بهعنوان مثال، سینمای هالیوود با برنامهریزی بلندمدت و سرمایهگذاری کلان، در حال تثبیت و تحکیم «ژئوپلتیک رسانهای» خاصی در جهان است. این سینما با خلق روایتهای خاص از خاورمیانه، اروپای شرقی یا شرق آسیا، درصدد است تا «نظم دلخواه» خود را در اذهان جهانیان نهادینه کند. به جرأت میتوان گفت سینمای امروز جهان، به یک «سلاح نرم استراتژیک» در دست ابرقدرتها و صاحبان سرمایه تبدیل شده است.
پیشقراولان تهاجم فرهنگی: جنگ روایتها در سینما و فضای مجازی
این کارگردان با ارائه مثالهای عینی و مستند ادامه داد:تاریخ معاصر به وضوح نشان میدهد که هیچ اقدام نظامی یا تهاجم آشکاری بدون یک «جنگ روایتی» و «زمینهسازی فرهنگی» قبلی صورت نگرفته است. آیا تصادفی است که سالها پیش از حمله آمریکا به عراق یا اشغال فلسطین توسط صهیونیستها، حجم انبوهی از فیلمها، سریالها، بازیهای رایانهای و تولیدات رسانهای در حال القای یک «تصویر خاص» از این ملتها و جغرافیاها به جهانیان بود؟ آنها ابتدا در سالن سینما و امروز در گستره بیکران فضای مجازی و شبکههای اجتماعی، «مشروعیتسازی» میکنند، «دیو» میسازند و «قهرمان» معرفی مینمایند تا ذهن بشریت برای پذیرش آن اقدام بعدی آماده شود.
سینمای ایران در تقاطع غفلت تاریخی و شعارزدگی سطحی
باکیده در بخشی دیگر از سخنانش با نگاهی نقادانه به وضعیت داخلی پرداخت و گفت:با کمال تأسف باید اذعان کنیم که سینمای ما در قبال این «مسئولیت سنگین تاریخی» و این «عرصه نبرد نوین»، دچار نوعی «غفلت استراتژیک» بوده است. ما گاه، مسئولیت اجتماعی سینما را به تولید چند اثر «شعارزده» و «کلیشهای» با دایره محدود مخاطب تقلیل دادهایم و از خلق «آثار جذاب، عمیق، با فیلمنامهای قوی و ساختاری حرفهای» که بتواند در قلب تپنده جامعه و در گستره جهانی نفوذ کند، بازماندهایم. هنر متعهد، هنری است که از دل شعار صرف بیرون آمده و در کسوت یک «داستان گیرا» و «شخصیتپردازی ملموس» تجلی یابد.
وی با مروری بر تاریخ پرفرازونشیب سینمای ایران تأکید کرد:سینمای ایران با وجود تمام فرازونشیبها و محدودیتها، در دوران دفاع مقدس و پس از آن، گامهای بلندی برداشته و «مکتب سینمای دفاع مقدس» و آثاری ماندگار آفریده است. این سرمایه عظیم، نقطه قوت و پشتوانه ماست. اما اکنون در عرصه جهانی، نیازمند یک «جهش روایتگرانه» هستیم. ما باید بتوانیم «قصه انقلاب اسلامی»، «تمدن ایرانی-اسلامی» و «الگوی زندگی متعالی» را به زبانی جهانی و با ابزارهای روزآمد هنری به تصویر بکشیم.
ضرورت تدوین «الگوی اقتصادی باثبات» برای سینمای متعهد و اثرگذار
دبیر جشنواره «معروف» یکی از چالشهای بنیادین را مسائل ساختاری و اقتصادی دانست و تصریح کرد:سینمای متعهد و اثرگذار، نیازمند یک «الگوی اقتصادی باثبات و پایدار» است. این چرخه سالم اقتصادی باید از مرحله ایدهپردازی و سرمایهگذاری مطمئن آغاز شود و تا تولید حرفهای، بازارسازی، تبلیغات هدفمند، پخش گسترده در شبکههای داخلی و بینالمللی و در نهایت، مطالعه بازخوردها ادامه یابد. نمونههای جهانی مانند فیلم «تایتانیک» نشان میدهد که چگونه یک پروژه سینمایی، سالها قبل از اکران، با یک برنامه جامع رسانهای و اقتصادی، به یک «پدیده جهانی» تبدیل میشود. متأسفانه ناپایداری اقتصادی و نبود برنامه بلندمدت، بسیاری از تهیهکنندگان توانمند و دغدغهمند را به سمت تولید آثار کمریسک و گاه سطحی سوق داده است.
جوانان خلاق و انقلابی؛ امید آینده سینمای ایران
باکیده در پایان سخنان خود با اشاره به ظرفیت بینظیر نسل جوان، ابراز امیدواری کرد:خوشبختانه امروز شاهد حضور نسلی از «جوانان خلاق، بااستعداد، انقلابی و آشنا به فناوریهای روز» در عرصه سینما هستیم. اینان سرمایههای واقعی کشورند. همانها که در دانشگاهها و مدارس سینمایی تربیت میشوند، در جشنوارههای داخلی و بینالمللی درخشیدند و عاشقانه به دنبال خلق «سبک ایرانی-اسلامی» در سینما هستند. آینده درخشان سینمای ایران در گرو حمایت همهجانبه، هوشمندانه و غیرکلیشهای از این نسل است. باید برای آنان میدان داد، به آنان اعتماد کرد و موانع بوروکراتیک و اقتصادی را از سر راهشان برداشت تا بتوانند سینمایی «همپایه آرمانهای انقلاب» و «همتراز ظرفیتهای تمدنی ایران اسلامی» خلق کنند.
سخن پایانی و تأکید بر رسالت جشنواره «معروف»
ناصر باکیده در پایان، جشنواره بینالمللی «معروف» را فرصتی ارزشمند برای گردهمایی، تبادل نظر و ایجاد همگرایی میان همه دغدغهمندان سینمای متعهد دانست و افزود:جشنواره «معروف» نه یک پایان، که یک «آغاز» و یک «ایستگاه همافزایی» است. امیدواریم این رویداد، بتواند گامی هرچند کوچک در جهت تبیین هرچه بیشتر «مسئولیت اجتماعی هنرمند مسلمان» و کمک به شکلگیری آن «چرخه سالم اقتصادی-فرهنگی» برای تولید آثار فاخر بردارد.
آخرین اخبار
کلیه ی حقوق این سایت متعلق به ستاد امر به معروف می باشد.